Displaying items by tag: Παπάνης

Τρίτη, 11 Μαϊος 2021 19:41

Aσίγαστoν

Με πόση προθυμία των ασίγαστων παθών τις ηδονές, τις μάχες και την έξαψη θα αντάλλασσα για το χαμένο, ήσυχο χαμόγελο εκείνης, που δίχως τιμήματα την αζήτητη ευτυχία μού προσέφερε.

Με πόση μετάνοια θα την αναζητούσα κι ας έκρυβε τη δοτικότητα της σε περιτύλιγμα, που ποτέ δεν κατάλαβα τον άδολο έρωτα πως ανέβλυζε.

Στράτος Παπάνης

Published in Λογοτεχνία
Κυριακή, 09 Μαϊος 2021 17:42

Ζήτησα από το Θεό

Στράτος Παπάνης

Ζήτησα από το Θεό να με γυρίσει πίσω στις Εδέμ της παιδικής μου ηλικίας. Τότε, που τα μικρά περιέκλειαν το πελώριο, οι λεπτομέρειες στα μάτια μας φάνταζαν πιο ακέραιες από το τέλειο, και η ώρα χωρούσε δυο αιωνιότητες και ένα θαύμα.

Να με αποθέσει απαλά σε εκείνους τους καιρούς, που η σταθερότητα υποδυόταν την υπόσχεση για ασφάλεια παντοτινή και ο θάνατος ήταν πιο προσωρινός από τον ύπνο. Τότε που τίποτα δεν τελείωνε, αλλά άρχιζε ξανά το επομενο πρωί, ενώ είχε τη γεύση του καινούργιου, του τερπνού, του πρωτόγνωρου και του αδοκίμαστου. Να μου ξαναδειξει την εποχή, που διακωμωδούσαμε τα σοβαρά, γιατί μπορούσαμε να νιώσουμε το παράλογο στην οίηση των ανθρώπων και υποδυόμασταν τις τραγωδίες του κόσμου σα να ήταν παραμύθι με προδιαγεγραμμένο αίσιο τέλος.

Στα χρόνια που οι απορίες μας δεν λογίζονταν ως προπατορικά αμαρτήματα και ο μύθος ήταν η πιο ασφαλής και αυτονόητη ερμηνεία. Να με πάει πίσω στους τόπους, που όλα είχαν ψυχή, τα πράγματα, τα ζώα, οι στιγμές, οι καταστάσεις και εκείνοι που αγαπούσα ζωντανοί και παραστάτες.

-Με την καρδιά θες να σε πάω ή με το νου;

-Με το Νου,Του απάντησα και με το λογισμό, για να μπορώ καταλαβαίνω πως όλα τα θνητά τελειώνουν και να κατανοώ την ευτυχία που δεν εκτίμησα.

-Όμως, μου απάντησε ο Θεός, μόλις διάλεξες την κόλαση σου. Γιατί έτσι είναι γραμμένο, οι Εδέμ να πλάθονται, μόλις κάποιος τις δει με τα μάτια της καρδιάς του. Και καθαρτήριο να γίνονται αν κάποιο προσπαθήσει με το μυαλό να τις μολέψει.

φωτό από https://www.shutterstock.com/

Published in Λογοτεχνία
Tagged under

Ευστράτιος Παπάνης, Επίκουρος Καθηγητής Κοινωνιολογίας Πανεπιστημίου Αιγαίου

Αφιερωμένο στη φίλη μου Βένη Παπαδημητρίου

Οι εποχές είναι δύσκολες για όσους εργαζομένους άνω των 45 ετών αποφασίζουν είτε από ανάγκη είτε από ενσυνείδητη αλλαγή πλεύσης να αναζητήσουν εργασία. Με 17,8% επίσημο καταγεγραμμένο ποσοστό ανεργίας στις ηλικίες αυτές, κι ενώ, ως μεσήλικες, θα έπρεπε να απολαμβάνουν τους καρπούς των πολύχρονων προσπαθειών τους, πολλοί είναι αναγκασμένοι να αναθεωρήσουν τις σταθερές της ζωής τους και να επωμιστούν τις ενοχές ή τις ανασφάλειες μιας οδυνηρής και ψυχοφθόρου κατάστασης.

Και έχει αποδειχθεί πως η μεταβολή της επαγγελματικής και οικονομικής τους ευρωστίας επί τα χείρω, σχεδόν νομοτελειακά, οδηγεί σε διασάλευση της οικογενειακής ηρεμίας. Μα αν τελικά κάποιος καταφέρει να διαχειριστεί την ανατροπή, πολύ δύσκολα θα αντέξει την κριτική του 28χρονου HR executive με μνήμες κολεγίων και μεταπτυχιακών στην Γηραιά Αλβιώνα, που θα καταδικάζει:

΄Δεν έχετε κάνει update (αντί επικαιροποιήσει) τα προσόντα σας’. ‘ Είστε ψηφιακά αναλφάβητος’… Υπομονή. Ένα από τα βασικότερα λάθη των μεγαλυτέρων, που επανέρχονται στον αγώνα για εξεύρεση εργασίας και προσωπικής ταυτότητας είναι η διάθεση για συμβουλές: Μπορώ να διδάξω την επιχείρηση και τους νέους υπαλλήλους μέσα από την εμπειρία μου..

Η εμπειρία όμως δε διδάσκεται.. Βιώνεται.. Και καθώς ο εργασιακός μεσαίωνας εδραιώνει τα σκοτάδια του και οι αμοιβές έχουν πάρει την κατιούσα, οι απαιτήσεις των προηγουμένων δεκαετιών και τα ελάχιστα των συλλογικών κεκτημένων πλέον φαντάζουν πολυτέλεια και casus belli για το επάρατο ΔΝΤ.

Εάν δεν έχετε κάποια στρατηγική για πρόκληση επανάστασης από τα αγανακτισμένα λαϊκά στρώματα, μη μεμψιμοιρείτε: Κατά πάσα πιθανότητα θα σιωπήσετε για τη μείωση των μισθών και θα δεχθείτε τον υποβιβασμό σε κατώτερες θέσεις στην ιεραρχία, πέρα από όσα είχατε συνηθίσει στις προηγούμενες ένδοξες στιγμές της καριέρας σας. Τότε που αλληλέγγυοι οι συνδικαλιστές, πριν υπουργοποιηθούν, φρόντιζαν να κηρύττουν απεργίες για τα δίκαια του εργάτη. Αναλογιστείτε πόσο δύσκολο ήταν στα είκοσι σας χρόνια να συνεργαστείτε με κάποιον στριφνό και ανελαστικό πενηντάρη.

Πόσο μάλλον τώρα, που οι νεαρότεροι αποτελούν φθηνό και ανασφάλιστο εργατικό δυναμικό, δεν έχουν οικογενειακές υποχρεώσεις, όπως εσείς, ώστε να θέτουν εν αμφιβόλω την αφοσίωσή τους στην εταιρεία, γεννήθηκαν μέσα στο διαδίκτυο και στα social media, μπορούν άνετα να υπομείνουν επαγγελματική και γεωγραφική κινητικότητα, ανέχονται τις ελαστικές σχέσεις εργασίας.. Εν ολίγοις οι νέοι είναι εύκαμπτοι, χωρίς συλλογική συνείδηση και μακροχρόνια στρατηγική, δίχως επιτακτικά αιτήματα για μονιμότητα και ασφάλεια, ανοιχτοί στο να ενστερνιστούν τη φιλοσοφία της επιχείρησης, παρά να τη διαμορφώσουν, ιδανικοί για εκμετάλλευση από τους στυγνούς καπιταλιστές και τους ιερείς του χρήματος. Εξάλλου, έχουν όλο το χρόνο, για να τα αλλάξουν όλα ετούτα.

Και να ήταν μόνο αυτά.. Στην Ελλάδα ο ηλικιακός ρατσισμός ανθεί πολύ περισσότερο από οποιαδήποτε ονειροπόληση ακραίων κομμάτων για διακρίσεις ανάμεσα στους πολίτες. Κάθε ηλικιακή κατηγορία έχει τα δικά της γκέτο και αγκυλώσεις στον πολιτισμό, τις νόρμες, τη διασκέδαση, τη γλώσσα, τις αξίες και απαξίες. Η διαγενεακή επικοινωνία χωλαίνει.

Εάν ο εργαζόμενος των 45+ δεν μπορέσει να θυμηθεί, αν χάσει προσωρινά την ικανότητα εστίασης και προσοχής, αν κουραστεί, όλοι θα μεμφθούν το άχθος των χρόνων, που τον βαραίνουν και τον καθιστούν λιγότερο παραγωγικό. Αν όμως σε παρόμοια ατοπήματα υποπέσει ο νεαρός, απλώς θα πουν ότι αγχώθηκε.. Καχυποψία, λοιπόν, για τη σωματική ρώμη, που φθίνει, αμφιβολία για την ικανότητα μιας νέας αρχής, υποψίες πως ο εργαζόμενος 45+ ψάχνει μια ευκαιριακή απασχόληση μέχρι τη σύνταξη, μη σκοπεύοντας να επενδύσει σοβαρά στη νέα θέση..

Να τι να προσέξετε, όσοι θα βγείτε ξανά στο επίπονο ταξίδι της επαγγελματικής επανένταξης, γνωρίζοντας πως οι καιροί δεν θα σας χαριστούν..

-Ακολουθήστε τις δεξιότητές σας και όχι τα όνειρά σας. Εδώ πια που φτάσατε ξέρετε πως τερτίπια του νου οι ονειροπολήσεις και η σκληρή δουλειά, η στρατηγική, η λεπτομέρεια, ο ρεαλισμός, η επικοινωνία με συναδέλφους είναι τα στοιχεία εκείνα, που καθιστούν ελκυστικό ένα εργασιακό περιβάλλον. Η πείρα, αν μη τι άλλο, αποστρέφεται τις πλάνες. Αφήστε τους νεότερους να ματαιώνονται από αυτές..

-Αξιοποιήστε την εμπειρία σας, χωρίς να την διατυμπανίζετε. Οι συνθήκες αλλάζουν ταχύτατα και οι τρόποι σας, που κάποτε ήταν λειτουργικοί, σήμερα ίσως οδηγούν σε λανθασμένες τακτικές. Ανοίξτε το μυαλό σε νέα ερεθίσματα, αλλά προσπαθήστε να τα συνδέσετε και γνωστικά και συναισθηματικά με τον πλούτο των γνώσεων, που ήδη κατέχετε.

-Τονίστε στο βιογραφικό σας τη διάθεση να συμφιλιώσετε το παλιό με το καινοτόμο και απομακρύνετε από αυτό όλα τα άσχετα με τη θέση που επιδιώκετε. Στο κάτω κάτω ένα φλύαρο, πολυσέλιδο απάνθισμα των επιτευγμάτων σας θα τρομάξει τον ανταγωνιστικό νεαρό, που ενδεχομένως να το εξετάσει.

-Επιμεληθείτε τη φυσική σας κατάσταση, για να αποφύγετε τις στερεοτυπίες των νέων απέναντί σας. Κανείς δεν επιθυμεί να δείχνει γεροντότερος από όσο είναι. Κατά πάσα πιθανότητα μέσω της σοφίας και της αποκτηθείσας τεχνικής, μπορείτε να κάνετε πολλά περισσότερα καλύτερα και γρηγορότερα από αυτούς. Μην τους προκαλείτε όμως σε πεδία, που δεν αντέχετε πλέον. Να θυμάστε ότι ένας νεανίζων μεσήλικας, συνήθως αποτελεί καρικατούρα, εάν τις καθηλώσεις προηγουμένων σταδίων επιχειρήσει να εκτονώσει ετεροχρονισμένα. Η γνώση και παραδοχή των ορίων είναι η μεγαλύτερη αρετή..

-Το σύστημα σας αδίκησε, σας προκάλεσε, ανέκοψε την ανοδική πορεία, διασάλευσε την οικογενειακή αρμονία, ανέτρεψε τα σχέδια, διακύβευσε τα πρότυπα για τα παιδιά σας. Μην αφήσετε την πικρία να γίνει αντικοινωνικότητα, μαρασμός, νοσταλγία, παραίτηση, κατάθλιψη, εκδίκηση. Η ζωή δεν χρωστά σε κανέναν. Αλλά συνηθίζει, με πρόσχημα τη συγκυρία, να δίνει δεύτερες ευκαιρίες στους αποφασισμένους.

-Αναζητήστε συναισθηματική λύτρωση στα οικογενειακά και φιλικά σας δίκτυα. Μην απομονωθείτε. Όσοι παραμείνουν δίπλα σας, τώρα που δοκιμάζεσθε, θα αποτελέσουν τους μελλοντικούς πυλώνες τις ζωής σας. Είναι η ώρα της αποτίμησης και του ξεκαθαρίσματος.

-Αποβάλλετε από το περιβάλλον σας όλους όσους απλώς θρηνούν, χωρίς να δραστηριοποιούνται, που κατακρίνουν, δίχως να αντιπροτείνουν, πετάξτε τους επαγγελματίες των επιδομάτων ανεργίας και απομακρυνθείτε από τους πελάτες των γραφείων του ΟΑΕΔ. Αν όλοι επιμένουν να σας εντάσσουν και να σας χαρακτηρίζουν ευάλωτη ομάδα, εσείς διαφοροποιηθείτε από αυτόν τον κοινωνικό ευτελισμό. Η διαφορετικότητά σας είναι εκείνο το στοιχείο, που θα σας εξασφαλίσει μια αξιοπρεπή εργασία. Και στο βιογραφικό σας τις ιδιαιτερότητες και τις αποκλίσεις των δυνατοτήτων σας από το μέσο εργαζόμενο να αναφέρετε.

-Επανασυνδεθείτε με άτομα που γνωρίζατε από προηγούμενα εργασιακά σας πλαίσια και παλιούς συνοδοιπόρους στην επαγγελματική κονίστρα. Εξηγήστε τους την ατυχία σας, λόγω της γενικευμένης κρίσης, και ζητήστε τους να γίνουν πολλαπλασιαστές των αναζητήσεών σας. Η προσωπική σύσταση αποτελεί έναν από τους καλύτερους τρόπους αποκατάστασης, όσο η εμπιστοσύνη αποτελεί έναν από τα βασικότερα κριτήρια πρόσληψης.

-Όση ασφάλεια κι αν προσφέρει το τετριμμένο, η ηδονή εμφωλεύει πάντα στο ριψοκίνδυνο και το άγνωρο. Μη διστάσετε να εκπαιδευθείτε από την αρχή σε ένα εντελώς νέο γνωστικό αντικείμενο. Τα περισσότερα Πανεπιστήμια προσφέρουν, ακόμα και μέσω κινητών, μαθήματα. Είναι οι υλοποιήσιμες και εξαργυρώσιμες γνώσεις που μετρούν, παρά η συλλογή πτυχίων χωρίς αντίκρισμα και άσχετων σεμιναρίων.

-Το κράτος υποχωρεί από παντού. Ο κίνδυνος των πολυεθνικών και των εργασιακών συνθηκών υποδούλωσης ελλοχεύει Καιρός να ενώσετε τις δυνάμεις σας πολλοί άνεργοι μαζί και να το υποκαταστήσετε σε νευραλγικούς τομείς, που έχουν μόνιμες ανάγκες, βάζοντας ως κριτήριο τον άνθρωπο, τον πολιτισμό, την κοινωνία, το περιβάλλον. Κοινωνιολόγοι, κοινωνικοί λειτουργοί, ψυχολόγοι, εργαζόμενοι στην ψυχική υγεία συνεργαστείτε για να ιδρύσετε τη δική σας δομή πρόνοιας με επίκεντρο τον άνθρωπο.

-Μην αναλώνεστε σε δίμηνα, τρίμηνα, πεντάμηνα. Μην παρακαλάτε πολιτικούς, συνδικαλιστές, εργατοπατέρες. Οι φελλοί που επέπλεαν, σταδιακά βουλιάζουν. Το βασικότερο προσόν, για να βρεις δουλειά είναι να διατηρείς την ελπίδα, την εγρήγορση.

-Εμπλουτίστε το βιογραφικό σας με κοινωνικές δράσεις και στρατηγικές αλληλεγγύης. Πάρτε εσείς την πρωτοβουλία γι’ αυτές. Εκεί θα γνωρίσετε ανθρώπους κλειδιά για το μέλλον σας, που θα δουν τις οργανωτικές σας ικανότητες και κυρίως θα αισθανθείτε χρήσιμοι.

-Κατασκευάστε καταλόγους διαδικτυακών ιστοτόπων εύρεσης εργασίας και φροντίστε να ενημερώνεστε τακτικά. Στείλτε αθρόα το βιογραφικό και τη συνοδευτική επιστολή σας. Ζητήστε συστατικές και πείτε σε όλους ότι είστε διαθέσιμοι για εργασία.

-Βελτιώστε τα ελληνικά και τις ξένες γλώσσες σας. Κανείς δεν προσλαμβάνει ανορθόγραφους.

-Κατά τη διάρκεια της ανεργίας μειώστε τα έξοδά σας, αλλά μην χάσετε την ποιότητα της ζωής και την υγεία σας, η οποία δεν προσμετράται με καταναλωτικά αγαθά.

-Προπαρασκευαστείτε για επαγγελματική και γεωγραφική κινητικότητα. Αδράξτε κάθε ευκαιρία, όπου αυτή εμφανίζεται.

-Η αξία σου, που απορρέει από το γεγονός ότι είσαι άνθρωπος, δεν αμφισβητείται από το πρόσκαιρο της ανεργίας σου. Αναγνώρισέ την, πρώτος εσύ στον εαυτό σου.

-Απόφυγε κάθε σκέψη για παρανομία και εύκολο κέρδος. Κανείς δε χαρίζει χρήματα εύκολα.

-Προετοιμαστείτε για νέες αρχές, ακόμα κι αν είναι από το μηδέν και μην πενθείτε για όσα χάσατε.

-Εκπαιδευθείτε σε νέες δεξιότητες και επεκτείνετε ταλέντα που μέχρι τώρα δεν υποψιαζόσαστε ή αγνοούσατε. Αναπτύξτε τα κοινωνικά δίκτυα γεφύρωσης, εκείνα που θα σας διασυνδέσουν με όλες τις κοινωνικές ομάδες κι όχι μόνο με όσους σας μοιάζουν.

-Εξασκηθείτε στη διεκδικητικότητα, την κοινωνικότητα, τον αυτοσεβασμό. Δείξτε σε όλους ότι κατέχετε ιδιότητες, που σπάνια θα βρουν σε κάποιον άλλο.

-Μην απογοητεύεστε εάν κανείς δεν απαντά στα βιογραφικά που στέλνετε. Ακόμα και πριν την κρίση η αναλογία ήταν 100 αιτήσεις για 1 συνέντευξη. Εξακολουθείτε να δοκιμάζετε, ακόμα κι αν διαθέτετε απασχόληση, ανανεώνοντας διαρκώς τις γνώσεις σας.

-Δύσκολα ένας εργοδότης μπορεί να αντισταθεί στο πάθος σας, την παιδεία και την αυτο-οργάνωση. Μην μέμφεστε τους προηγούμενους προϊσταμένους σας, αλλά μάθετε τα πάντα για τις επιχειρήσεις και τους οργανισμούς, στους οποίους θα κάνετε αίτηση.

φωτό από dianeosis.org

Παρασκευή, 07 Μαϊος 2021 13:05

Απεγνωσμένα Σαγαπώ

Ευστράτιος Παπάνης, Επίκουρος Καθηγητής Πανεπιστημίου Αιγαίου

Τα πιο απεγνωσμένα σαγαπώ μάς καταδιώκουν, όταν δεν μπορούν πια να ειπωθούν.

Και επαίσχυντα εκείνα, που λησμόνησαν να θυσιάσουν στην πράξη, όταν εκστομίστηκαν.

Εκκωφαντικά από ματαιοδοξία, υποτονικά από συνήθεια, βεβαρυμένα από ενοχή, αν φτάσουν στα χείλη, μιαίνουν την ευτυχία και σκιάζουν την προοπτική.

Στα νερά της Στυγός βαπτισμένα, όμως, και ιδανικά αυτά, που στην απελπισία πάνω ή στην αποδοχή του τέλους, σα ληρωδία διαμελίσουν την αδιαφορία.

Πότε εξεγέρθηκαν για τελευταία φορά οι αισθήσεις σας, όταν συνειδητοποίησατε πως δεν γνωρίζετε πραγματικά, όσους η απουσία τους κάποτε θα στιγματίσει τη μοναξιά σας.

Σε ποιες στιγμές ανεξέλεγκτες και επιδερμικές διακυβεύσατε το ακριβό και το πολύτιμο

Με τι κίβδηλα νομίσματα εξαργυρώσατε την περιουσία της ανθρωπότητας.

Πόσοι εμπνευστήκατε από τις ονειροπολήσεις της κόρης σας και σιγοτραγουδήσατε τα τραγούδια, που της αρέσουν.

Πόσοι συμμεριστήκατε τους στοχασμούς της μητέρας σας, όταν αποκαμωμένη προσποιείτο πως ξεκουράζεται στον καναπέ.

Πόσοι είστε ικανοί να κάνετε φυλαχτό τις προσδοκίες και τους αναστεναγμούς της αγαπημένης σας.

Πόσοι κάθημερινά κάνετε σπονδές στη μέθεξη, στη λεπτομέρεια, στο ψηφιδωτό της ύπαρξης.

Πόσοι μπορείτε να ζωγραφίσετε την εξέλιξη των αγαπημένων σας, πριν η φθορά τους εκπλήξει τις απαντοχές σας.

Πόσοι έχετε το θάρρος να φωνάξετε πως ξεχωρίσατε το σημαντικό από το επουσιώδες, την προτεραιότητα από την έξη, το αληθινό από την αυταπάτη.

Πόσους θα βρει προπαρασκευασμένους ο χρόνος και ο θάνατος, επειδή θα έχουν πραγματοποίησει το προσκύνημα στην αγάπη.

Και πόσοι από σας δε θα επαιτήσετε μια μεταμέλεια, που θα αγνοηθεί, σαν θρήνος πάνω σε μνημείο κενό.

Published in Λογοτεχνία
Σάββατο, 01 Μαϊος 2021 09:57

Οι έρωτες του μπλε και του κόκκινου

Ευστράτιος Παπάνης

Μια φορά κι έναν καιρό δυο νέοι είχαν καθίσει να ξεκουραστούν στα απόμερα των δικών τους κόσμων. Εκείνος βαρέθηκε το κόκκινο της ζωής του κι εκείνη έχανε την υπομονή της με το αμείλικτο μπλε, που όριζε τα συναισθήματα της.

Στο σημείο, που εφάπτονταν τα σύμπαντα τους, ένα λαμπερό μωβ έβαφε τον ορίζοντα και τους πόθους τους. Εδώ θα ζήσουμε για πάντα μαζί.

-Τι υπέροχο, αυτοκρατορικό χρώμα ψιθύρισε. Πόσο πιο υποβλητικό το βιολετί και με τι τρόπους μου θυμίζει το πορφυρό του κόσμου μου, που έχω συνηθίσει, είπε εκείνος.

– Με εξεγείρει αυτός ο τόπος, θαύμασε κι εκείνη. Τι απαλό το μενεξεδί και πώς με εκσφενδονίζει πίσω στο μπλε των αναμνήσεων και των αγαπημένων μου. Εδώ θα ζήσουμε μαζί. Εδώ, που οι λογισμοί και τα καρδιοχτύπια ενώνονται στο ιώδες της οικουμένης. Όμως ο χρόνος γκρίζαρε την αγάπη τους και η συνήθεια καταπόντισε τις αισθήσεις και τις ανοχές τους.

-Δεν είναι μωβ, είπε εκείνος, δες πώς το ερυθρό υπερτερεί και το κυανό ενσωματώνει.

Έπρεπε να το είχα καταλάβει: Μόνο τα κόκκινα σου στοιχεία μπορώ να ανεχτώ, εκείνα, μέσα στα οποία είχα βυθιστεί στην παιδική μου ηλικία.

-Βαρέθηκα το μωβ, συμπλήρωσε κι εκείνη. Μου θυμίζει το μπλε, που τόσο με καταπίεζε, από τα παιδικά μου χρόνια. Ουράνια τόξα οι τόποι μου, όχι μονόχρωμες εμμονές σε μία απόχρωση.

Κι έτσι χωρίστηκαν. Και από τους καιρούς εκείνους οι έρωτες, που με δανεικά χρώματα εκστασιάζονται, χωρίς να γεννήσουν το δικό τους, καταδικασμένοι είναι να πεθαίνουν μέσα σε ασπρόμαυρες ειμαρμένες.

φωτό από https://www.balmoral.school.nz/home/red-blue-with-drops/

Published in Λογοτεχνία
Τρίτη, 27 Απριλίου 2021 15:16

H δύναμη της μετριότητας

Δυστυχώς μπορεί η κοινωνία να μην περιχαρακώνει με πρόδηλους τρόπους την ευτυχία, καθορίζει όμως τους ορισμούς και τους προσδιορισμούς της και επομένως οριοθετεί τον αγώνα των ανθρώπων για την απόκτηση της.

Στράτος Παπάνης
Οι αξίες, οι ανάγκες, οι ιδεολογίες, οι φιλοσοφίες, καθώς και τα πολιτικά, οικονομικά ή θρησκευτικά συστήματα επιβάλλουν τρόπους συμπεριφοράς και κανόνες, στους οποίους τα μέλη μιας κοινωνίας πρέπει να προσαρμόζονται, λειαίνοντας την ακατέργαστη αρχικά προσωπικότητα τους, έτσι ώστε να επιτευχθεί η πολυπόθητη αποδοχή.Η αλληλεπίδραση αυτή χρωματίζεται με τις αποχρώσεις της ιστορικής συγκυρίας και του πολιτισμικού περίγυρου.
Οι παραπάνω παράγοντες διαμορφώνουν νομοτελειακές ηθικές, δεοντολογίες, πρότυπα, παραδείγματα και εγείρουν αιτήματα συμμόρφωσης ή κοινωνικοποίησης, που αλλοτριώνουν εν πολλοίς την ελευθερία του ατόμου και τις επιλογές του για ποιότητα ζωής, για ικανοποίηση και προσωπική ανάπτυξη.
Δυστυχώς μπορεί η κοινωνία να μην περιχαρακώνει με πρόδηλους τρόπους την ευτυχία, καθορίζει όμως τους ορισμούς και τους προσδιορισμούς της και επομένως οριοθετεί τον αγώνα των ανθρώπων για την απόκτηση της.
Η πορεία για την αρμονία είναι η εξισορρόπηση των επιβεβλημένων εξωτερικών συμβιβασμών, των βιολογικών προδιαθέσεων και της έξαψης της φαντασίας, όταν προβάλει τον ιδανικό εαυτό.
Μια προσεκτικότερη ματιά αποκαλύπτει αυτό που όλοι, είτε μέσω της εμπειρίας είτε μέσω συστηματικής μελέτης, κάποτε κατανοούν: Η κοινωνία, παρότι απόλυτα αναγκαία για την επιβίωση, την ασφάλεια και το λειτουργικό περιβάλλον, μέσα στο οποίο κάθε δράση συντελείται, είναι υπεύθυνη και για κάθε δυστυχία, επειδή η αναγωγή από το ατομικό στο συλλογικό συνεπάγεται την απώλεια του συναισθήματος και του ανθρωπισμού ή και την αποποίηση της ευθύνης μέσω της αφαίρεσης και του συμβολισμού.
Μοιάζει σαν οι θεσμοί να αποστασιοποιούνται από τα ανθρώπινα μέτρα και να εξελίσσονται ή να οργανώνονται αυτόνομα και ανεξάρτητα από τις ανάγκες των μελών μιας κοινότητας.
Η ευκαμψία των θεσμικών συστημάτων να αντικατοπτρίζουν άμεσα, καθυστερημένα ή ελάχιστα τις θελήσεις των πολιτών, είναι δείκτης δημοκρατικότητας, αυταρχισμού ή αποδόμησης. Και η ικανότητα του ατόμου να ελίσσεται ανάμεσα στο κοινωνικά επιθυμητό και στην προσωπική ανέλιξη είναι κριτήριο της ψυχικής του υγείας.
Η κοινωνία με τα μαιανδρικά επίπεδα της εύκολα μετατρέπονται σε έναν παραμορφωτικό καθρέφτη, που πείθουν, με καταναγκασμούς και πολυπλοκότητα, για την εικονική πραγματικότητα, και επιβάλλουν να την αποδεχτούμε ως τη μόνη αληθινή.
Όμως, αν σε μια δεδομένη ιστορική στιγμή τα κοινωνικά θέσφατα φαντάζουν κραταιά και παντοδύναμα, μέσα τους φέρουν την καταδίκη της θνητότητας και του μαρασμού, επειδή οι ανθρώπινες ανάγκες και η φύση έχουν τους δικούς τους τρόπους να επιβάλλονται και οι τρόποι έκφρασης τους διαφοροποιούνται με το χρόνο.Η καταξίωση κάθε επόμενης γενιάς στηρίζεται στη δυνατότητα της να προσαρμόζεται, να μεταλλάσσεται και να απαξιώνει μια πλειάδα αξιών και δεδομένων της προηγούμενης, έτσι ώστε να διασφαλίσει την απρόσκοπτη συνέχιση της κάλυψης των επιθυμιών, την ιστορική της ταυτότητα, την προοπτική της στο μέλλον.
Από τις προηγούμενες γενιές επιλέγονται, για να διατηρηθούν ή να εξιδανικευτούν, μόνο τα αδιαμφισβήτητα και αποτελεσματικά στοιχεία ή εκείνα, που αποτελούν μέρος της παράδοσης, της λογοτεχνίας, της ιστορίας και των μύθων. 
Η εξέλιξη, που εγγυάται την επιβίωση, προϋποθέτει το θάνατο των προγενέστερων, ακόμα κι αν είναι νοσταλγικός ή γοερός, επειδή τρέφεται και αναζωπυρώνεται από τα απομεινάρια των στοιχείων, που απαλείφτηκαν.
Από την διαδοχή αυτή των γενεών τα μεν κλασικά στοιχεία αναδεικνύονται ως κληρονομιά, τα υπόλοιπα είτε χάνονται στην αχλή των αιώνων είτε αντιμετωπίζονται με τα κριτήρια μιας επόμενης εποχής, που σπάνια έχει τη διάθεση να σταθεί επιεικώς απέναντι τους και να τους χαριστεί.
Αν παραδεχτούμε ότι κάθε αξία, αριστεία, ίνδαλμα, σκοπός και στόχος μιας ιστορικής περιόδου πέφτει βορά στο βωμό της εξέλιξης και της φθίσης, το ίδιο συμβαίνει αναγκαστικά και με τις προσπάθειες των ανθρώπων να τις κατακτήσουν, κατανοώντας πως αγωνίζονται σε μεγάλο βαθμό για το προσωρινό και το εφήμερο. Πραγματικά χρειάζεται ο μόχθος μιας ολόκληρης γενιάς, για να συναθροιστεί ο ελάχιστος και πολύτιμος σπόρος για την επόμενη, είτε αυτός αφορά στο επιστημονικό, κοινωνικό, πολιτιστικό, οικονομικό πεδίο.
Τα βασικά συστατικά της επιτυχημένης πορείας του ατόμου, εκείνα δηλαδή που θα μεταλαμπαδευτούν ως παρακαταθήκη για την ανθρώπινη ολοκλήρωση, δεν μπορεί να είναι κοντόφθαλμα, τοπικά και καθορισμένα από πεπερασμένες κουλτούρες, αλλά πρέπει να εμφορούνται από διαχρονικότητα, συγκρητισμό, ευελιξία, κριτική αντίληψη και διαπολιτισμικό χαρακτήρα. Και σίγουρα δεν μπορεί να καθορίζονται από επιφανειακές νοηματοδοτήσεις του άριστου, αν αυτές δεν περιλαμβάνουν στην επίτευξη του τους αποδέκτες, που είναι πάντα οι συνάνθρωποι και η κοινωνία.
Υπό την έννοια αυτή στόχοι, ιδανικά και στάσεις ζωής, όπως η επαγγελματική επιτυχία, ο πλουτισμός, η ευμάρεια, η αναγνώριση, η δημοφιλία, η εξουσία, η εξωτερική εμφάνιση, οι μόδες και οι συρμοί, η ακατάπαυστη εργασιομανία, η τελειοθηρία, η συμμόρφωση και ο κονφορμισμός, η τυπολατρεία, η εμμονική έμφαση σε ιδεολογίες ή ιδεοληψίες, ο φανατισμός και η προσήλωση σε πολιτικά μορφώματα, η προσκόλληση στην ατομικότητα, στην υποκριτική υιοθέτηση στάσεων, ο ίμερος του φαίνεσθαι, ο ηδονισμός και τόσες άλλες κοινωνικές επιταγές και υποδείγματα  μοιάζουν να μην έχουν καμία θέση στην χαρτογράφηση της πορείας προς την ολοκλήρωση και προς την ευτυχία. Αντίθετα, αποπροσανατολίζουν, καθυστερούν, μιαίνουν και παρασιτούν την ανθρώπινη ύπαρξη και ενισχύουν τα συγκρουσιακά κίνητρα, που δυναμιτίζουν την συνοχή.
Αλλά αν τα παραπάνω αποτελούν ξεκάθαρες απειλές, που όλοι μπορούν να κατανοήσουν, ανάλογα με την ευαισθησία και τη βαθύτητα των συλλογισμών τους, είναι οι στάσεις με το προσωπείο της κοινής αποδοχής, αυτές που παρασύρουν στην πιο ερεβώδη φενάκη, αν μεταβληθούν σε αυτοσκοπούς και άκαμπτα προστάγματα.Τονίστε κάθε αρετή, εκτός ίσως από την αγάπη, και θα διαπιστώσετε πως, μόλις υπερβεί το μέτρο, χάνει τις ιδιότητες που την αναδεικνύουν σε αξία.Φανατίστε κάποιον και η ισότητα μετατρέπεται σε ισοπέδωση, η δημοκρατία σε ασυδοσία, η επιτυχία  σε υπεροψία και καταναγκασμό, το κάλλος σε αλαζονεία, ο οικονομική ανεξαρτησία σε έπαρση ή εκμετάλλευση, η γνώση σε πομφολυγισμό και κομπορρημοσύνη.
Αν και οι παράφοροι άνθρωποι και όσοι δεν ενδίδουν στην ασφάλεια και τη συνήθεια  εξελίσσουν το παρόν, είναι όσοι τηρούν το μέτρο, ακόμα και οι μέτριοι, οι καθημερινοί, εκείνοι  πάνω στους οποίους ριζώνει η καινοτομία, που θα φέρει την αυγή μιας νέας εποχής.

Δευτέρα, 26 Απριλίου 2021 19:01

Σελήνη

Σελήνη είναι ο έρωτας, όταν αναλογίζεται τον εαυτό του, χωρίς εξιδανικεύσεις και μελίσματα.

Λυκόφως των χαμένων, την ώρα που δύουν στη θύμηση των ανθρώπων.

Σκιά κάθε αρχής, που έχει προμαντέψει το τέλος της

Νεροσυρμή, που κατόπτρισε μια νύχτα τη φρίκη των νεκρών, ενώ αγαπήθηκαν.

Συναίσθημα καθαγιασμένο στο ένστικτο, που δεν αναζητά ερμηνείες και φτιασιδώματα.

Σελήνη είναι η θλίψη που καιροφυλακτεί σε κάθε ευτυχία.

Και η προβολή των ημερών που θα θριαμβεύσουν, όταν για πάντα θα λείψουμε.

Στράτος Παπάνης

Published in Λογοτεχνία
Παρασκευή, 23 Απριλίου 2021 13:32

Αντίδωρον

Οι άνθρωποι που μας ερωτεύτηκαν, εκείνοι, που για χάρη τους ούτε μια αντιφεγγιά πόθου δεν προσποιηθήκαμε πως είχαμε φυλάξει, έρχεται στιγμή που ανασταίνονται, σα νοσταλγία, σαν αδικία ή σαν σπαταλημένη δυνατότητα, ζητώντας το μερτικό στην αυτοεκτίμηση, με την οποία χτίσαμε τους συναισθηματικούς μας θριάμβους.

Στράτος Παπάνης

Published in Λογοτεχνία
Τετάρτη, 21 Απριλίου 2021 14:57

Ψηφιδωτό

Οι μόνοι νεκροί εδώ μέσα είναι ο χρόνος και το Εγώ. Ίσως και εγώ.

Μοιράζομαι μαζί τους μια ιδιότυπη παράλληλη πραγματικότητα, ένα ενωτικό παρόν: Είμαστε τώρα εδώ, όλοι μαζί στον ίδιο χώρο, την ίδια στιγμή, ανεξάρτητα από δημογραφικά, ιδιότητες συμβατικότητες και ύλη.

Κανείς δεν μπορεί να ορίσει την ύπαρξη από το μηδέν, το κεκοιμημένο από το ζωντανό, την αυταπάτη από την αλήθεια, το ανόργανο από το συνειδητό και το πνεύμα.

Όλοι τώρα εδώ, σε αυτό τον αδηφάγο κήπο, από διαφορετικές εποχές, από άλλα πλαίσια, με φαινομενικά διαφορετικές εμπειρίες αντιλήψεις, βιώματα.

Όμως πάντα με τα ίδια κίνητρα και ανάγκες, με ίδιους πόθους και μύχιες επιδιώξεις. Κι ας είναι σιγασμένες ή χαίνουσες, αναμνήσεις ή ψευδαίσθηση.

Αν ξαφνικά ξυπνήσουμε όλοι, θα βιώσουμε την ίδια συνέχεια, παρά τις διαφορετικές αφετηρίες. Σα να μη μεσολάβησαν οι αιώνες και το τίποτα.

Οι ημερομηνίες ακινητούν και χάνουν το νόημα.

Η μεγαλύτερη αυταπάτη ο εαυτός.

Δεν χωρίζει ο θάνατος, αλλά μαζεύει τις ψηφίδες, τη ζωή του καθενός, για να τις ενώσει στη μεγάλη έγερση.

Κοιμητήριο Αγιάσου

Ευστράτιος Παπάνης

Published in Λογοτεχνία
Tagged under
Τετάρτη, 14 Απριλίου 2021 18:14

Πόσο γελάστηκα.

Ψηλά μου έμαθαν πως βρίσκονται οι αξίες. Στα δύσβατα σε προσμένει το τέλειο, τα ιδανικό.

Αισθήσεις απρόσιτες και κόσμοι μαγεμένοι. Αέναοι πόθοι, δοξασίες λυτρωτικές

Εκεί, πάνω από όλους, όσα πρέπει ν' αγαπήσεις. Εκεί, πέρα απ' το χρόνο, το κακό και τη φθορά. Χωρίς σύνεση κι εγώ βιάστηκα να τρανέψω.

Χωρίς φρόνηση να πιαστώ, να απλώσω, να κρατηθώ. Άλλοτε σε ώμους φίλων μου, σε έρωτες φλογισμένους κι άλλοτε από παροτρύνσεις συμμάχων ιδεατών.

Και κάποτε ακόμα πάσχιζα σε μνήμες αγαπημένων,σε απαντοχές και σε φενάκες να στηριχτώ.

Και κάποτε ακόμα ονομάτιζα την ήττα προσμονή.

Έτσι μεγάλωσα κι ανέμιζα το χέρι να τις αγγίξω.

Μα ξεγελάστηκα, καθώς η μέρα μόλευε τη σκέψη.

Μα ξεγελάστηκα κυνηγώντας τα υψηλά. Πώς παραστράτησε η ματαίωση την κρίση, πώς πλάνεψε η λάμψη την αρετή.

Γιατί εκείνα που οι άνθρωποι έλεγαν πως αξίζουν, κάτω από τα πόδια μου βρίσκονταν μια ζωή.

Σέρνονταν στο χώμα σαν τα φίδια που ελλοχεύουν, κονιορτός μιας πλάνης περαστικής.

Κι εκεί ψηλά ένας ήλιος που κατοπτρίζει την τραγωδία και του κόσμου την οιμωγή.

Ένα εμπόδιο ο ουρανός και σύνορο γαλάζιο, που κρύβει, Θεέ μου, την μόνη αλήθεια. Που κρύβει, Θεέ μου την κραυγή την πιο σπαρακτική. Κι όσοι από σας σπεύσετε να γιορτάσετε την ανάσταση του Ιησού, την ίδια θα πάρετε απάντηση:

Δεν είναι εδώ..

Γιατί ο Κύριος βρίσκεται μέσα στην αμφιβολία των επιλογών, που από δειλία δεν προκρίναμε, στο κενό των ανθρώπων, που αγνοήσαμε, στην ηχώ της απόγνωσης, που δεν ακούσαμε και στην κατάνυξη των χρόνων που δεν αξιοποιήσαμε..γιατί ο Χριστός αφού συνάντησε τους μαθητές για τελευταία φορά, μεταμορφώθηκε στην ερημιά του απελπισμένου, στην αθωότητα μιας παιδικής απορίας και στον κατατρεγμό του ξένου, που εκδιώξαμε.

Γι αυτό τον Κύριο δεν θα τον βρείτε στο άρατε πύλας και στο ανέσπερο φως, αλλά στο καντήλι του αρρώστου, που τρεμοσβήνει και στον ιδανικό εαυτό μας, που λησμονημένος μες την καθημερινή ματαιότητα ψυχομαχεί..

Στράτος Παπάνης

Published in Λογοτεχνία
Σελίδα 1 από 6

Newsletter Subscribe

Όλα τα νέα και οι ενημερώσεις απευθείας στο email σας.

kyklos aspros 116x100

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΨΥΧΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

ΛΟΦΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ

ΜΥΤΙΛΗΝΗ 81100

ppy@aegean.gr

22510 36520 - 36580

Ακολουθήστε μας

ΦΟΡΜΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ

ΠΟΙΟΙ ΕΙΜΑΣΤΕ

Γενικά στοιχεία

Υπηρεσίες

Η ομάδα μας

Συνεργασίες

Γιατί να μας προτιμήσετε

Διαφημιστείτε σε εμάς

Νομικά ζητήματα

© 2021 psichologia.gr. All Rights Reserved. Designed by Kosnet.gr